![]()
mpW14. Moryń
Miasto w woj. zachodniopomorskim ok. 180 km na zach. z odchyleniem na pn. od Poznania; pozostałości zamku, murów miejskich, romański kościół, park.
Teren na którym obecnie znajduje się Moryń został zasiedlony we wczesnym średniowieczu przez słowiańskie plemiona Pyrzyczan i ok. roku 967 włączony przez Mieszka I do państwa polskiego. Od XII w. istniał tutaj gród, zapewne w miejscu ruin późniejszego zamku. W poł. XIII w. tereny te zagarnęła Marchię Brandenburska tworząc na nich Nową Marchię.
Początek miastu dała istniejąca przy grodzie osada. Pierwsza pisemna wzmianka o Moryniu pochodzi z roku 1263 lecz data nadania praw miejskich nie jest znana; nastąpiło to jednak przed rokiem 1306. Po lokacji zbudowano mury miejskie, kościół i szpital, a ok. roku 1360 rozpoczęto budowę zamku. Twierdza nie przetrwała zyt długo: zamek został on zniszczony jeszcze w wieku XIV. Od roku 1373 miasto należało do Korony Czeskiej, w 1402 zostało sprzedane Polsce, która odsprzedała je kilka miesięcy później zakonowi krzyżackiemu. Po splądrowaniu w 1433 przez husytów miasto podupadło stając się do XVIII w wsią rycerską.
Park miejski w Moryniu
Dobrze utrzymany teren wypoczynkowy nad brzegiem jez. Morzycko z Aleją Gwiazd Plejstocenu (figury ssaków epoki lodowej), plażą, pomostem i amfiteatrem.
Aleja Gwiazd Plejstocenu w Moryniu
Najniebezpieczniejsza część parku miejskiego w Moryniu, gdzie na turystów czekają potwory od mamuta poczynając[1], a na tygrysie szablastozębnym kończąc. Przy przechodzeniiu lub przejeżdżaniu aleją pomocna jest dobra znajomość filmowego cyklu Epoka Lodowcowa - można wówczas uniknąć zadeptania i/lub rozszarpania. Zobaczyć można figury mamutów, jelenia olbrzymiego, łosia północnego, hieny jaskiniowej, renifera, niedźwiedzia jaskiniowego, nosorożca włochatego, żubra stepowego, tygrysa szablastozębnego oraz konia Przewalskiego.
Wzgórze Zamkowe w Moryniu
Wzgórze w pn.-zach. części miasta z ruinami zamku obronnego położone na (dawnej) wyspie[2] na jez. Morzycko. Szczyt wgórza zamkowego otoczony jest suchą fosą, a teren poniżej fosy - gęstą zabudową ośrodka wczasowego i wypoczynkowego. W zamku trwają prace rekonstrukcyjne. Wstęp bezpłatny.
Mury miejskie w Moryniu
Pozostałości fortyfikacji miejskich z XIV-XV w.. Tworzące owal o średnicy ok. 300 m mury wraz z 28 prostokątnymi półbasztami zachowały się na nieomal całym obwodzie, jednak stanowiły one jedynie część dawnych umcnień, Do dnia dzisiejszego nie dotrwały bramy ani fosa.
Kościół Ducha Świętego w Moryniu
Późnoromański z XIII w., przebudowany, wzniesiony na planie krzyża łacińskiego. Świątynia ma formę trójnawowej bazyliki z krótkim transeptem, wyodrębnionym, prostokątnie zamkniętym prezbiterium i dobudowaną od zach. na przełomie XIII/XIV w. prostokątną wieżą. Oryginalne sklepienie kościoła nie zachowało się - dzisiaj budynek kryty jest współczesnym płaskim stropem drewnianym. W XV w. dostawiono do pd. sktrzydła transeptu pięciokatną kaplicę, w 1756 roku nadbudowano z drewna wieżę i nakryto ją barokowym hełmem z latarnią.
Wewnątrz zachowała się bogato zdobiona drewniana, barokowa ambona z 1711 roku, na zach. ścianie umieszcono emporę z XIX-wiecznymi organami.
Zespół kościoła parafialnego w Moryniu
W skład zespołu wchodzą: kościół, cmentarz oraz murowane ogrodzenie, całość wpisana do rejestru zabytków w różnym czasie pod tym samym numerem inwentaryzacyjnym, początkowo jedynie kościół, później pozostałe elementy zespołu[3].
Parafia ma kościół filialny w Przyjezierzu.
| [Data utworzenia: 11 marca 2026] |
Przypisy:
[1] Z powodów Roweromaniakowi nieznanych w Moryniu Mańka uczyniono mamucicą Geosią, a Brzoskwinkę mamutkiem Morysiem.
[2] Obecnie wyspa ta połączona jest stałą groblą z brzegiem jeziora i do zamku prowadzi wygodna, utwardzona droga.
[3] Położona w pobliżu plebania wraz z otoczeniem stanowi osobny zespół architektoniczny (nieopisany w Roweromaniaku), wpisany do rejestru zabytków pod innym numerem.
Powiązania
Adm.: gmina Moryń, powiat gryfiński, województwo zachodniopomorskie.
Zobacz: Zdjęcia z Morynia: [wszystko], [wybrane], zamek, zespół kościoła, [pozostałe] oraz zdjęcia parku: [wszystko], [wybrane], [pozostałe] oraz Aleję Gwiazd Plejstocenu: [wszystko], [wybrane].
Link zewn.: Wikipedia.
Położenie GPS: 52.8560,14.3991.
Byłem tu: 18 października 2025.
